Deskribapena
Datu soziodemografikoen arabera, 2022ko maiatzean, Santurtzin guztira 46259 pertsona zeuden erroldatuta ( % 48 gizonak eta % 52 emakumeak). Horietatik 1830 ( % 17,70 gizonak eta % 82,3 emakumeak) bakarrik bizi diren 75 urtetik gorako pertsonak dira. Ekimen hau 75 urtetik gorako pertsonei zuzenduta dago, baldin eta bakarrik bizi badira, gizarte-harreman urriak badituzte eta laguntza-pertsonarik ez badute. Bere helburu orokorra ondorengoa da: Santurtziko 75 urtetik gorako pertsonak hautematea, funtzioen eta harremanen aldetik hauskortasun-egoeran daudenak, gizarte-isolamenduko eta nahi ez den bakardadeko egoerei aurrea hartzeko eta aurre egiteko, gizarte-ehun komunitarioa aktibatuz eta gaituz, babes-eragile gisa.
Helburu operatiboak:
• Herritarrak eta komunitate-ingurunea nahi ez den bakardadearen inguruan sentsibilizatzea, bakardade-sentimenduak eta -egoerak arintzen lagunduko duten erantzunkidetasun-jarrerak sustatzeko.
• Pertsonen arteko lotura eta pertsonen arteko loturen sorrera erraztuko duten taldeen eta kolektiboen aktibazioa sustatzea
• Partaidetza-sistema egituratzea, boluntarioek detekzioan laguntzeko aukera izan dezaten.
• Bakardade-egoeran dauden pertsonak detektatzea eta laguntza-baliabideak eta parte hartzeko jarduerak eskaintzea.
Proiektu honek bi ildo estrategiko ditu:
1) Biztanleria-estrategia: Santurtziko herritarrek nahi ez duten bakardadearen arloan sentsibilizazioa sustatzea eta sare bat sortzea proiektuaren inguruan, irismena eta eraginkortasuna areagotzeko eta pertsonak, profesionalak eta baliabideak inplikatzeko, laguntza-sareak sortzeko eta hari lotzeko. Horretarako, talde profesionalak (psikologo bat eta bi gizarte-integratzaile) proiektua zabaldu du informazio-kartel eta -liburuxken bidez, eta eragile komunitarioen eta, oro har, herritarren laguntza eskatu du, hala nola saltokiena, ostalaritzarena, farmaziena, elkarteena, etab.
2) Arrisku-estrategia: ahulezia funtzionaleko eta harreman-hauskortasuneko egoeran dauden 75 urtetik gorako pertsonak detektatzea eta gizarte-partaidetzako jarduerak eta laguntza-baliabideak eskaintzea, haien ongizatea hobetzeko helburuarekin. Gutun bat bidali zitzaien proiektuaren helburuaren berri emateko: nahi ez zen bakardadearen ondorioak prebenitzea, auzoko edo auzoko dendetako eta elkarteetako gertuko pertsonekin duten harremana hobetzen saiatzea eta telefono dei bat jasoko zutela adieraztea, proiektuari eta haren balizko parte-hartzeari buruz zehatzago hitz egin ahal izateko.
Elkarrizketen helburua adinekoei, gizarte-harreman gutxi edo batere ez dutenei, parte hartzeko loturak eta aukerak ezartzea ahalbidetuko dieten ibilbideak erraztea izan da.
Proiektu hau 2022an garatu da eta 2023an jarraitzen du, Tokiko Enplegu Plan baten bidez. 2022an, 623 elkarrizketa egin ziren (telefonoz eta/edo aurrez aurre): 47 pertsonak parte hartu zuten antolatutako jardueretan, 41 pertsona BOKOMera bideratu ziren haien egoera soziala baloratzeko, eta 24 laguntza-programan sartu ziren.
Ikasitakoa
Antzemaneko giltza-faktoreak
- Proiektuan parte hartzen duten pertsonek adierazi dutenez, proiektuan parte hartzen hasi zirenetik etxetik maizago irtetera animatu dira, ez jarduerarako ezarritako egunean bakarrik.
- Talde horretako kide izateak beraiengandik hurbil bizi diren beste pertsona batzuk daudela, antzeko egoeran daudela eta orain horiekin elkarreragin dezaketela jakitea ahalbidetu diela sentitzen dute, eta horrek haien arteko gizarte-harremanak sustatzea erraztu du.
- Parte-hartzaileen %100ek uste du hasieran zuen bakardade-sentimenduak behera egin duela.
Aurkitutako zailtasunak
Zailtasunak sortu dira biztanleriaren estrategian. Proiektua kartelen eta informazio-diptikoen bidez zabaldu da, eta eragile komunitarioen laguntza ere eskatu da, hala nola saltokiena, ostalaritzarena, farmaziena, elkarteena eta abar, bai eta herritar guztiena ere. Hala ere, bi saltoki baino ez dira jarri programaren koordinatzailearekin harremanetan, kalteberatasun-egoeran dauden bakarrik dauden pertsonak detektatu direla jakinarazteko.
Etorkizuneko ildoak
2023ko ekainean amaituko ditu lantaldeak udalerrian bakarrik bizi diren 75 urtetik gorako biztanle guztien elkarrizketak.
Beharrezkotzat jotzen da sare komunitarioan giltzarri diren pertsonak erakartzea eta gaitzea. Pertsona horiek, beren jardueraren edo auzoetan jarduteko gaitasunaren arabera, gako gisa identifikatu behar dira auzoekin elkartzeko aukerak aktibatzeko edo, hala badagokio, nahi gabeko bakardadean eta/edo hauskortasun funtzionaleko egoeran dauden pertsonak detektatzeko.
Irailean, bi urte hauetan egindako lanaren emaitzak aurkeztuko zaizkie Adinekoen Kontseiluari eta Santurtzi Adeitsuak elkarteari, udalerriko adinekoengan nahi ez diren bakardade-egoerei aurre egiteko estrategia bateratua lantzeko.